با توجه به اهميت آموزش راه هاي مبارزه با " ايدز" به قشر جوان، با هدف دستيابي به اطلاعاتي در زمينه ميزان آگاهي هاي فعلي دانشجويان دانشگاه رازي كرمانشاه كه اكثرا معلمين آينده اين استان را تشكيل ميدهند اقدام به انجام مطالعه فعلي نموديم تا با بهره گيري از نتايج آن به آموزش مناسبي بپردازيم.

نوع مطالعه، "KAP Survey " مي باشدكه توصيفي است از آگاهي، نگرش و رفتار دانشجويان مورد پژوهش، بر حسب برخي از ويژگيهاي آنها مانند سن، جنس، رشته تحصيلي و000 لذا ابتدا پرسشنامه اي حاوي سوالاتي براي سنجش سه عامل مذكور، تدوين و از تمام دانشكده هاي دانشگاه رازي كرمانشاه، برحسب رشته تحصيلي، با نمونه گيري طبقه اي و سيستماتيك، نمونه ها انتخاب و پرسشنامه هاي تهيه شده بوسيله آنان تكميل گرديد و لذا مطالعه از نوع توصيفي ـ مقطعي (Cross-sectional) ميباشد و بر اين اساس تعداد 1018 نفر دانشجوي رشته هاي مختلف از دانشكده هاي ادبيات، علوم، فني و مهندسي و كشاورزي، در مطالعه، شركت نمودند كه 88% آنان را افراد مجرد و 10% آنها را افراد متاهل، تشكيل ميدادند و 5/54 درصد آنان مذكر و 5/45 درصد آنان مونث بودند.

ميزان آگاهي، نگرش و رفتار واحدهاي پژوهش، به ترتيب 66 ، 64 و 50% به دست آمد بهطوريكه ميزان پاسخ هاي صحيح در دانشجويان دختر و پسر، 58% ، در افراد متاهل، مجرد و غيره به ترتيب 57 ، 58 و 59 % ، در دانشكده هاي ادبيات، فني و مهندسي، كشاورزي و علوم، به ترتيب 58 ، 57 ، 59 و 58 درصد، بدست آمد.

براساس پاسخ هاي 18 سوال، نياز به نوآموزي و در 34 سوال باقي مانده، نياز به بازآموزي، احساس ميشود و از آنجا كه، شاهد اختلاف معني داري بين اغلب پاسخ ها در ارتباط باسن، جنس ورشته تحصيلي واحد هاي پژوهش، نبوديم خوشبختانه مي توان آموزش هاي لازم را تعميم داده نياز به آموزش جداگانه اي براي رشته هاي مختلف تحصيلي، نمي باشد. ضمنا از آنجا كه دانشجويان مورد مطالعه، خواهان آموزش بيشتر و مشاركت در امر اطلاع رساني درباره ايدز و همكاري در امر مبارزه با مواد مخدر، بعنوان عوامل اصلي زمينه ساز آلودگي به ويروس ايدز، ميباشند، شرايط براي بازآموزي و نوآموزي آنان ازطريق كليه وسايل ارتباط جمعي، برگزاري سمينار و تهيه نشريه، كاملا مساعد ميباشد.

واژه هاي كليدي: آگاهي، نگرش، رفتار، ايدز، دانشجو

مقدمه:

بر هيچكس پوشيده نيست كه امروزه ايدز، اين طاعون قرن بيستم به طرز وحشتناكي گريبانگير جامعه بشري شده و با وجود تمامي امكانات و وسايلي كه انسان در اختيار دارد هنوز نتوانسته اين دشمن نوپاي خود را به زانو در آورد. تا كنون سرمايه گذاري هاي هنگفتي براي ريشه كن كردن عامل اين بيماري مهلك در جوامع مختلف انجام گرفته اما هنوز نتيجه اميدوار كننده اي نداشته است و هرچه زمان مي گذرد به طرز فزاينده اي بر تعداد مبتلايان به آن افزوده ميشود و كشور ما نيز از اين قاعده مستثني نبوده و ازسال 71 به بعد تزايد افراد آلوده به ويروس عامل ايدز، يك روند تصاعدي را در پيش گرفته و متاسفانه از سال 76ـ75 چهره وحشتناك اين معضل، در ارتباط با مواد مخدر، نيز نمايان شده و نگراني هائي در اقشار مختلف جامعه به بار آورده است، چرا كه ديگر ايدز مختص منحرفين جنسي و معتادان نيست و اين درحاليست كه از نوپديدي ايدز، كمتر از سه دهه ميگذرد (1) و تا پايان سال 2002 ميلادي حدود هفتاد ميليون نفر را آلوده نموده و حدود 28 نفر آنها را به هلاكت رسانده است بدون اينكه هنوز داروي شفابخشي براي نجات جان 42 ميليون نفر آلوده يا بيماري كه هنوز در قيد حيات هستند و واكسن نجاتبخشي براي پيشگيري از موارد جديد ابتلاء، كشف شده باشد و كارشناسان سازمان جهاني بهداشت همچنان ارتقاء آگاهي هاي بهداشتي مردم را به عنوان موثرترين حربه مبارزه با اين بيماري هولناك، معرفي كرده در روز جهاني ايدز سال 1999 شعار حركت آفرين " بشنويم، ياد بگيريم و زندگي كنيم" را پيشنهاد و بار ديگر بر لزوم آموزش همگاني، تاكيد مينمايد (4 ، 3 ، 2 ).

به همين جهت با هدف دستيابي به اطلاعاتي در زمينه آگاهي هاي فعلي دانشجويان بعنوان با فراست ترين قشرجوان امروز و معلمين فرداي جامعه، طرح بررسي ميزان آگاهي، نگرش و رفتار نظري آنان نسبت به ايدز را طراحي نموده در دانشگاه رازي به مورد اجرا گذاشتيم تا با بهره گيري از حداقل اطلاعات فعلي آنها به برنامه ريزي آموزشي مناسبي پرداخته آنان را نيز براي ابلاغ اين پيام بهداشتي و ارتقاء آگاهي هاي بهداشتي قشر جوان جامعه، مخصوصا در دبيرستان هاي استان، با خود، همراه نمائيم. لازم به ذكر است كه منظور از ايدز (AIDS) حضور ويروس عامل بيماري در بدن، ايجاد نقص ايمني واضح و بروز عفونت هاي فرصت طلب و منظور از عفونت ناشي ازويروس عامل ايدز (HIV) حضور ويروس عامل ايدز در بدن، بدون ايجاد علائم باليني است به طوري كه صرفا از طريق تست هاي آزمايشگاهي مربوطه، قابل اثبات باشد(5).

بر اساس مطالعه اي در شمال تانزانيا (2026 N =) 63% پسران و 24% دختران حداقل يكبار، تماس جنسي داشته و رفتارهاي جنسي بعدي آنان به شكل تنگاتنگي با نوع رفتار اوليه آنها مربوط مي گرديد. و لذا پژوهشگران، معتقدند آموزش اوليه در سال هاي نخستين مدرسه، گام مهمي در آموزش پيشگيري از آلودگي به ويروس عامل ايدز، در تانزانيا مي باشد و توصيه مي كنند اين آموزش تا سنين نوجواني ادامه يابد (6 ).

ضمنا نتايج مطالعه اي جهت بررسي رفتارهاي جنسي و آموزش رفتارهاي صحيح در بين نوجوانان ايرلندي حاكي از آنست كه : 2754 نوجوان 18ـ15 ساله، در مطالعه شركت نموده و 21% آنان روابط جنسي داشته اند و اين نسبت در پسرها 2 برابر بوده است وسن متوسط اولين رابطه جنسي آنان 15 سالگي ذكرشده است(7 ).

در مطالعه اي كه توسط ولتيسكي و همكارانش انجام شده است بهترين منبع ايجاد آگاهي دربين معتادان تزريقي، تلويزيون، شناخته شده است و دوستان و خانواده در درجات بعدي اهميت قرار مي گيرند. اهميت اين منابع در اطلاع رساني، با سن و جنس معتادان رابطه اي نداشته ولي اهميت منابع بين شهرهاي مختلف، متفاوت بوده است (8 ).

بر اساس مطالعه اي در جنوب غربي نيجريه به دنبال بررسي روش هاي مبارزه با اپيدمي ايدز، رفتارهاي جنسي پرخطر و روابط جنسي مردان خارج از محيط خانواده نيز مورد تحقيق قرار گرفته، در اين طرح 1744 مرد و 1975 زن شركت كرده اندكه از 3 ايالت واقع در جنوب غربي نيجريه بوده اند. اين افراد از جمعيت شهري و غيرشهري تشكيل مي شدند. عمده جمعيت مردان، شركاي جنسي متعدد داشتند ولي نيمي از زنان، عقيده داشتندكه هرگونه رابطه اي بايد به ازدواج محدود گردد. در اين تحقيق، پژوهشگران، به اين نتيجه رسيده اندكه با يك آموزش موفقيت آميز، بايد انتقال ايدز، مخصوصا در روابط پرخطر را كاهش داد (9 ).

94% پزشكان دانمارك به اين نتيجه رسيده اندكه بايد نقش موثري در آموزش مبارزه با ايدز، داشته باشند. 96% معتقد بودندكه معلومات آنها براي آگاه كردن عموم و توصيه هاي لازم، كافي ميباشد. 90% معتقد بودند پزشكان عمومي بايد در مورد آموزش روشهاي پيشگيري، نسبت به گروههاي ديگر پيشقدم باشند (10) و در بسياري از مطالعات، به اين نتيجه رسيده اند كه آموزش پيشگيري از انتقال ايدز به طور مرتب و دوره اي، بايد ارزيابي شود (11).

براي تغيير رفتارهاي پرخطر و ايجاد رفتار سالم بهداشتي، يك تفكر عميق و توجه بيشتر به بافت اجتماعي و عوامل محيطي ـ فرهنگي كه بر عادات يك جامعه موثرند لازم ميباشد. بايد متوجه باشيم كه هرگونه برنامه اي جهت ايجاد يك عادت سالم بهداشتي در يك فرد بايد با تلاش جهت ايجاد يك محيط اجتماعي، سياسي، اقتصادي براي حمايت از اين تغيير عادات نيز بوجود آيد (12).

در مجموع، سندروم نقص ايمني اكتسابي (AIDS) نوعي بيماري ويروس مسري نوظهور است كه تا كنون واكسن موثري براي پيشگيري و داروي شفابخشي جهت علاج قطعي آن يافت نشده است و لذا تنها راه موثر پيشگيري آن شامل ارتقاء آگاهي هاي بهداشتي اقشار مختلف مردم در مورد راه هاي انتقال و نحوه مبارزه با آنست كه آنهم ميسر نميشود مگر اينكه از ميزان آگاهي هاي اوليه جامعه با خبرشويم و به آموزشي متناسب با آن بپردازيم.

مواد و روش مطالعه:

مطالعه ازنوع KAP Survey مي باشدكه توصيفي است از آگاهي، نگرش و رفتار نظري دانشجويان مورد پژوهش، برحسب برخي از ويژگيهاي آنها مانند سن، جنس، رشته تحصيلي و000 لذا ابتدا پرسشنامه اي حاوي سوالاتي براي سنجش سه عامل فوق الذكر تدوين و پس از رفع اشكالات، از تمام دانشكده هاي دانشگاه رازي كرمانشاه، برحسب رشته تحصيلي، به صورت نمونه گيري طبقه اي و سيستماتيك، نمونه ها انتخاب و در اختيار واحدهاي پژوهش، قراگرفته، تكميل گرديد و لذا نوع مطالعه، توصيفي ـ مقطعي ميباشد.

بر اساس چارچوب نمونه گيري كه فهرست كليه دانشجويان دانشگاه مي باشدسهم هركدام از دانشكده هاي چهارگانه (علوم، كشاورزي، فني مهندسي، ادبيات) در نمونه مورد بررسي تعيين و در هر دانشكده براساس تعداد دانشجويان هر رشته، سهم رشته هاي مختلف، معين گرديدكه بر اين اساس تعداد 1018 نفر دانشجو در اين پژوهش، شركت نمودند.

يافته هاي پژوهش:

جدول 1 ـ توزيع پاسخهاي صحيح و غلط، برحسب جنس دانشجويان

غلط	صحيح	جنس
42%	58%	مونث
42%	58%	مذكّر

جدول 2 ـ توزيع پاسخ هاي صحيح و غلط، بر حسب وضعيت تاهل دانشجويان

غلط	صحيح	وضعيت تاهل
41%	59%	متاهل
42%	58%	مجرد
43%	57%	غيره

جدول 3 ـ توزيع پاسخهاي صحيح و غلط، برحسب دانشكده و رشته تحصيلي

غلط	صحيح	دانشكده
41%	59%	ادبيات
43%	57%	فني حرفه اي
41%	59%	كشاورزي
42%	58%	علوم

نمودار 1 ـ توزيع پاسخ هاي صحيح و غلط، بر حسب حيطه هاي آگاهي، نگرش و رفتار نظري دانشجويان دانشگاه رازي كرمانشاه در سال تحصيلي 78ـ1377

بحث:

به منظور رعايت اختصار، فقط به بحث در مورد بعضي از پاسخ ها اكتفا مي شود:

سوال 2 ـ به نظر شما عمده ترين راه انتقال ايدز در كرمانشاه، كداميك از موارد زير است ؟

هرچند اختلاف معني داري بين پاسخ هاي صحيح ارائه شده به وسيله دانشجويان رشته هاي مختلف، وجود ندارد (2 (P= ولي با توجه به ميانگين پاسخ هاي صحيح ارائه شده (3/31%) آگاهي كليه دانشجويان نسبت به عمده ترين راه انتقال ايدز، در كرمانشاه كه اعتياد تزريقي است، كافي نبوده نياز به نوآموزي، ميباشدكه در صفحات بعد، به آن اشاره خواهد شد.

سوال 9 ـ آيا ايدز از طريق استخرها و حمام هاي عمومي، انتقال مي يابد؟

هرچند اختلاف معني داري بين پاسخ هاي صحيح ارائه شده بوسيله دانشجويان رشته هاي مختلف، وجود ندارد (053/ (P= ولي با توجه به ميانگين پاسخ هاي صحيح ارائه شده (46%( آگاهي كليه دانشجويان نسبت به عدم انتقال ايدز از طريق استخرها و گرمابه هاي عمومي، كافي نبوده نياز به نوآموزي، ميباشد.

سوال 11 ـ آيا ايدز از طريق نيش حشرات، قابل انتقال است ؟

هرچند اختلاف معني داري بين پاسخ هاي صحيح ارائه شده بوسيله دانشجويان رشته هاي مختلف، وجود ندارد (2/ (P= ولي با توجه به ميانگين پاسخ هاي صحيح ارائه شده (6/24%( آگاهي كليه دانشجويان نسبت به اين واقعيت كه انتقال ايدز از طريق حشرات، امرثابت شده اي نيست (13)، كافي نبوده نياز به نوآموزي، ميباشد.

سوال 20 ـ آيا عامل بيماري ايدز از راه شيردادن مادر به شيرخوار، منتقل ميشود؟

هرچند اختلاف معني داري بين پاسخ هاي صحيح ارائه شده بوسيله دانشجويان رشته هاي مختلف، وجود دارد (005/ (P= ولي با توجه به ميانگين پاسخ هاي صحيح ارائه شده، (6/27%( آگاهي كليه دانشجويان نسبت به احتمال انتقال، از طريق شير مادر، كافي نبوده لازم است نوآموزي، صورت گيرد.

بر اساس مطالعات انجام شده، انسان، تنها مخزن شناخته شده ويروس عامل ايدز است. اين ويروس را در خون، ادرار، مني، ترشحات مهبلي، مايع مغزي نخاعي، اشك و بزاق انسان، يافته اند ولي يافت شدن آن در اين مايعات، صرفاً به مفهوم انتقال از طريق آنها نمي باشد و مطالعات اپيدميولوژيك، نشان داده است كه اين ويروس از طريق تماس هاي اتفاقي در منزل و محيط كار، به ديگران منتقل نميشود و حتي بوسه، اگر هم باعث انتقال آن بشود راه باكفايتي به حساب نمي آيد (14).

نمودار 2ـ عمده ترين راه هاي انتقال ايدز در سطح جهان

نمودار 3ـ عمده ترين راه هاي انتقال ايدز، درايران

در آمريكاي شمالي و اروپا بيماري، عمدتاً از طريق همجنس بازي يا اعتياد تزريقي منتقل ميشود در حاليكه در آفريقا بيشتر از طريق تماس باجنس مخالف، انتقال مي يابد ضمناً طبق مطالعات كنترل شده اي مشخص شده است كه مبتلايان به AIDS نسبت به گروه كنترل، داراي شركاي جنسي همجنس بيشتري بوده اغلب با زنان روسپي نيز تماس جنسي داشته اند. همچنين مشخص شده است كه شيوع مثبت بودن آزمايشات سرمي ايدز، ارتباط مستقيمي با تعداد شركاي جنسي و سابقه بيماري هاي مقاربتي دارد و افراد روسپي، نقش مهمي در انتقال بيماري، ايفاء ميكنند (15).

اين ويروس از طريق تماس جنسي با جنس مخالف نيزمنتقل ميشود و در 15-10% موارد از مرد مبتلا به شريك جنسي او انتقال مي يابد و به طور كلي مقاربت واژينال يا ركتال باعث انتقال ويروس، از مرد آلوده به زن سالم ميگردد و مواردي از انتقال از طريق تلقيح مصنوعي مني هم گزارش شده است.

HIV از زن به مرد نيز منتقل ميشود. البته احتمال انتقال از زن آلوده به مرد سالم 20 برابر كمتر از انتقال از مرد آلوده به زن سالم ميباشد (5). ضمنا انتقال از فرد مونث به مونث، از طريق مقاربت اوروژنيتال نيز گزارش شده است.

بنا براين ميزان انتقال مقاربتي ويروس عامل ايدز، به عواملي نظير نحوه تماس جنسي، ميزان عفونتزائي شريك جنسي و عفونت همزمان دستگاه تناسلي، بستگي دارد بطوري كه باپيشرفت بيماري و كاهش تعداد لنفوسيت هاي " T هلپر" بر احتمال انتقال ويروس، افزوده ميگردد زيرا با پيشرفت بيماري و كاهش سطح ايمني بر تعداد ويروس درخون و مني، افزوده ميشود و ضمنا عفونت هائي نظير عفونت ناشي از هموفيلوس دوكري، ترپونما پاليدوم، هرپس سيمپلكس و ساير عوامل بيماريزائي كه منجر به زخم ناحيه تناسلي يا مقعد، ميشود انتقال ويروس عامل ايدز را تسهيل مي نمايد (14).

پس از تماس با سرسوزن، يا ساير وسايل آلوده بهHIV احتمال مثبت شدن تست سرولوژيك، از نيم درصد هم كمتر است و حال آنكه تماس هاي مشابه در 25% موارد، مي تواند باعث انتقال ويروس هپاتيت B گردد (13). ضمناً خطر سوزن بخيه، كمتر از سرسوزن خونگيري است (5).

طي مطالعه اي از 53000 مورد ايدز، حدود 3/5 درصد آنها جزو كاركنان بهداشتي و آزمايشگاهي بوده اند كه خود، مويد تماس شغلي است (14).

وجود عفونت ناشي از HIV در شيرخواراني كه از طريق سزارين، متولدشده اند و يافت شدن HIV و آنتي ژن HIV در مايع آمنيوتيك و در بدن نوزادان، حاكي از آنست كه ويروس عامل ايدز، طي دوران جنيني ميتواند از مادر به جنين منتقل شود (16) و طبق آمارهاي موجود، مادران آلوده در 40 -30% موارد، ويروس را اساسا در خلال سه ماهه اول و دوم حاملگي به جنين خود منتقل ميكنند و احتمال انتقال از طريق شير مادر نيز وجود دارد (5 ).

لازم به ذكر است كه AIDS معمولا در كودكان كمتر از 14 ساله اي كه خون و فرآورده هاي خوني دريافت نكرده و از والدين سالمي متولد شده و مورد تجاوز، قرار نگرفته اند يافت نميشود و در يكي از كشورها فقط 6/1% موارد آن در بين اطفال، رخ داده و منابع احتمالي آلودگي آنان بشرح زيرگزارش شده است:

- والدين مبتلا به AIDS 77%

- ابتلاء به هموفيلي و ساير اختلالات انعقادي 6%

- دريافت خون 13%

- با منشاء نامعلوم 4% (16)

دوره قابليت سرايت، مشخص نمي باشد ولي به نظر ميرسد پس از شروع عفونت ناشي ازHIV آغاز مي شود و تا پايان عمر، ادامه مي يابد و شواهد اپيدميولوژيك، حاكي از آنست كه قابليت سرايت بيماري با افزايش نقص ايمني، بروز علائم و احتمالا وجود زخم، در دستگاه تناسلي، افزوده ميشود (13).

ميزان آلودگي به ويروس ايدزدرمعتادان تزريقي كشورهاي مختلف جهان تا 12/9/1378

_____________________________________________________________ اكراين (87% ) ، مولداوي (81% ) ، قزاقستان (81% ) ، مالزي (72% ) ، بحرين (68% ) ، اسپانيا (66% ) ، پرتغال (62% ) ، هلند (61% ) ، _ ويتنام (60% ) ، جورجيا(60% ) ، چين (58% )، ايران (58% ) ، ايتاليــا (56% ) ، سان مارينو (50% ) ، يوگوسلاوي (44% ) ، آرژانتين (41% ) ، سوئيس (40% ) ، لاتويا (40% ) ، ميانمـار (32% ) ، ايرلند (32%) ، برمودا (32%) ، اروگوئه (30% ) ، آمريكا(30%) ، لوتزامبورگ (29%) ، اطريش (27%) ، تونس (26%) ، آنتي گوا (25% ) ، نروژ (24% )، برزيل (23% )، تركيه (22% ) ، فرانسه (21% ) ، آلمان (18%) ، عراق (17% ) ، كانادا (14% ) ، سوريه (12% ) ، كروواتي (11% ) ، پاراگوئه (10% ) _____________________________________________________________

آمار فوق كه براي اولين بار در تاريخ 12/9/1378 درسايت اينترنت سازمان جهاني بهداشت، ظاهر گرديد حاكي از آنست كه الگوي انتقال ويروس ايدز، در بسياري از كشورهاي مختلف جهان، از الگوي قبلي كه رفتارهاي پرخطر جنسي بود به سمت اعتياد تزريقي، گرايش يافته است، ضمناً سازمان مذكور، متذكر شده است كه ميزان آلودگي به ويروس عامل ايدز و احتمال ابتلاء به آن در زندانهاي كليه كشورهاي جهان بيش از خارج زندانها ميباشد و لذا افرادي كه به خاطر تخلف هاي مختلف، راهي زندان ها ميگردند بايد بدانند كه حتي اگر مبتلاي به اين بيماري خانمانسوز نيز نباشند احتمال ابتلاء آنها در محيط زندانها و بازپروري ها به چندين برابر، افزوده خواهد گرديد (3 ).

سوال 32 ـ آيا راه هاي انتقال شناخته شده فعلي عامل ايدز، تنها طرق سرايت اين بيماري است ؟

بدون شك ممكن است راه هاي ديگري نيز وجود داشته باشدكه از نظرها دور مانده و تا بحال مورد توجه، قرار نگرفته است و از آنجا كه پاسخ مطلوبي به اين سوال، ارائه نشده است (ميانگين 45%) نياز به نوآموزي، محسوس ميباشد.

سوال 7 ـ آيا ايدز، يك بيماري قابل درمان است ؟

هرچند اختلاف معني داري بين پاسخ هاي صحيح ارائه شده بوسيله دانشجويان رشته هاي مختلف، وجود ندارد (28/ (P= ولي با توجه به ميانگين پاسخ هاي صحيح ارائه شده (1/76% ( آگاهي كليه دانشجويان نسبت به درمان پذير نبودن ايدز درحال حاضر، در حد مطلوبي بنظر ميرسد و فقط ميتوان به بازآموزي اين موضوع، اكتفا كرد. لازم به ذكر است كه در حال حاضر، درمان قطعي وجود ندارد و داروهاي موجود، فقط باعث طولاني شدن دوره نهفتگي ويروس، ميگردند و عملا تا حدودي عمر اين بيماران را افزايش ميدهند ولي از آنجا كه قابليت سرايت را كاهش نمي دهند و از طرفي با ايجاد اطمينان كاذب در افراد آلوده تحت درمان، احتراز از رفتارهاي پرخطر انتقال ايدز به ديگران را در آنها سست، نموده است (2) احتمالا درمان هاي فعلي، دوره قابليت سرايت به ديگران را افزايش داده است.

سوال 8 ـ آيا ايدز، قابل پيشگيري است ؟

هرچنداختلاف معني داري بين پاسخ هاي صحيح ارائه شده بوسيله دانشجويان رشته هاي مختلف، وجوددارد (004/ (P= ولي باتوجه به ميانگين پاسخ هاي صحيح ارائه شده (3/88%) آگاهي كليه دانشجويان نسبت به قابل پيشگيري بودن ايدز، در حد مطلوبي بوده ميتوان فقط به بازآموزي اين موضوع، اكتفا نمود.

سوال 10 ـ آيا در حال حاضر واكسني براي مصونيت در برابر ايدز، وجود دارد؟

آگاهي از اين موضوع، در حدمطلوبي است (6/69%) و فقط ميتوان به بازآموزي اين موضوع، اكتفا كرد.

سوال 12 ـ آياميزان شيوع ايدزدرايران نسبت به سايركشورهاي جهان، بالاتراست ؟

آگاهي از اين موضوع، در حد مطلوبي است (3/58%) و فقط ميتوان به بازآموزي، اكتفاكرد. لازم به ذكر است كه هرچند ميزان موارد HIV/AIDS دركشور ايران نسبت به بسياري ازكشورهاي جهان در حد پائيني قرار دارد ولي از آنجا كه حدود 67 درصد موارد آن در زمينه اعتياد و بويژه اعتياد تزريقي عارض شده است كشورما در زمره كشورهائي قرار گرفته كه نسبت موارد ناشي از اعتياد تزريقي آن بيشتر از بسياري از كشورهاي ديگر جهان ميباشد.

براساس اطلاعات موثق و تاييدشده اي كه ازندامتگاه هاي تاديبي ومراكزبازپروري كشور، بدست آمده است عده كثيري ازساكنين بعضي ازاين مراكزومخصوصاكرمانشاه وكرمان، ازنظر HIV مثبت ميباشندواين درحاليست كه بعضي ازآنان داراي همسربوده هرچندماه يكباربه مرخصي ميروندوعده زيادي ازآنان داراي جرايم سنگيني نبوده پس ازسپري شدن اين دوران به آغوش جامعه بازميگردندوآنانكه روزي به جرم حمل يااستعمال مكررموادمخدروياسرقت، به منظورتهذيب وتاديب به اين مراكزانتقال يافته اند پس ازآزادي، بعضي ازبيماريهاي مقاربتي نسل جديد، نظيرهپاتيت B و AIDS وبعضي ازبيماريهاي قديمي طغيان كرده نظيرسل رانيزباخودبه ارمغان مي آورندوچه بسابااعتيادرفته، نيز بازميگردندواگرامروزهم نجنبيم وبطورجدي وبه موقع عمل نكنيم فردابسيارديراست وبرماآن رودكه بر بعضي ازهمسايه هاي شمالي وجنوبي وشرقي كشورمان وبرهندوستان وجنوب شرقي آسيارفته است (19 ).

نمودار 4ـ موارد HIV/AIDS گزارش شده در ايران تا 31/6/1378

با توجه به اينكه طي سال هاي اخير در سراسرجهان و ازجمله در منطقه شرق مديترانه وحتي كشور ايران به سرعت بر ميزان مواردHIV مثبت در بين معتادان تزريقي، افزوده شده و بالغ بر 67% كل موارد تشخيص داده شده در ايران، در بين اين افراد كه اكثرا در زندان ها و مراكز بازپروري، به سرميبرند رخ داده و از طرفي درصد بالائي از موارد تشخيص داده شده كشوري در استان كرمانشاه و عمدتاً در زندان مركزي و مركز بازپروري اين استان، رخ داده است بر آن شديم تا در اين دو مركز، مطالعه اي در سوابق افرادHIV مثبت و مصاحبه اي حضوري با خود آنان داشته باشيم و لذا به انجام مطالعه اي اقدام كرده، دريافتيم كه 100% افراد HIV مثبت را افراد مذكر تشكيل داده، ميانگين سني آنان 8/36 سال و 6/44 درصد آنان متاهل و 6/92 درصد آنها از اهالي كرمانشاه ميباشند و 8/90% آنان در ارتباط بامواد مخدر، جلب شده، 65% آنها قبل از دستگيري، بيسواد بوده، 55 درصد آنان سابقه پنج بار يا بيشتر زنداني شدن را دارا بوده به طور متوسط، هريك از آنان 5/4 مرتبه، داراي سابقه حبس، بوده اند و در نتيجه، ميانگين سني آنان با بسياري از مطالعات انجام شده ديگر و منجمله با دو فقره مطالعه در زندانيانHIV مثبت زندان هاي جنائي اسپانيا و آمريكا (18 و17) مطابقت داشته ولي از نظرتوزيع جنسي، به هيچيك از مطالعات ديگر، شباهت نداشته، عواملي نظيرفقر، بي خانماني، مشاغل كاذب، بيكاري و بيسوادي را در گرايش به خريد و فروش مواد مخدر و گرايش به اعتياد و نهايتا دستگيري و تبديل الگوي اعتياد استنشاقي به نوع تزريقي به جاي ترك اعتياد در محيط زندان، آشكارا در سوابق واحدهاي مورد پژوهش، مشاهده مي كنيم كه جا دارد در اين مورد عميقاً تامل شود و بعضي از رويه ها هرچه سريعتر، تغيير يابد. باشد تا در سايه اين واقع، نگريها، ريشه هاي اصلي ايدز كشور را در فقر، بيكاري و بيسوادي بيابيم و كنترل آنرا نيز با سياستگذاري هائي در جهت رفع اين معضلات، آغاز نمائيم.

لازم به ذكر است كه معضلات فرهنگي ـ اجتماعي، به خصوص مشكل بيكاري با نرخ 6/18 درصد در اين استان، مشكل از دواج جوانان و همچنين عواقب و نابساماني هاي ناشي از 8 سال جنگ تحميلي كه باعث عدم پيشرفت اقتصادي و صنعتي گرديده و مهاجرت جنگزدگان و روستاييان، به شهر ميتواند گرايش جوانان به مواد مخدر و بزهكاري و حتي بي بندوباري اخلاقي و نهايتا محكوميت را بيش از استان هائيكه اينگونه مصائب، وجود ندارد توجيه نمايد.

از نظرتوزيع شغلي، هرچند عده زيادي از آنان كارگر هستند ولي پرسش دقيقتر، نشان دهنده اين واقعيت تلخ بود كه اينها اكثراً كارگر ساختماني و روز مزد بوده كه در طول سال، غالبا كاري براي آنها وجود ندارد و در واقع، بيكار ميباشند. همچنين عده زيادي از آنان را رانندگان و كمك رانندگان ماشين آلات سنگين تشكيل مي داده كه به كشورهاي مختلفي مسافرت نموده زمينه مساعدي براي گرايش به اعتياد و بعضي از بي بند و باريهاي اخلاقي براي آنان فراهم بوده است و يا آنهائي كه خود را فروشنده، معرفي كرده اند عمدتاً داراي مشاغل كاذبي نظير دلالي و دست فروشي و امثال آن بوده اند (20).

و اگر ايدز، احتمالا دركرمانشاه ازشيوع نسبتا بالاتري برخوردار است علت آن را بايد در اينگونه معضلات، جستجوكنيم.

سوال 18 ـ آيا اطلاعات خود را در مورد بيماري ايدز، كافي ميدانيد؟

85% خانم ها و 74% آقايان، با ميانگين 79% پاسخ متواضعانه " نه" را برگزيده اند.

سوال 21 ـ آيا مايل به فراگيري اطلاعات جديد و كاملي در مورد بيماري ايدز هستيد؟

به ترتيب 94% و 93% از دختران و پسران دانشجو مشتاق تكميل معلومات خود در مورد اين بيماري مهلك، ميباشند.

سوال 22 ـ آيا يك بسيج ملي براي كنترل و مهار بيماري ايدز را لازم ميدانيد؟

به ترتيب 95% و 94% از دختران وپسران دانشجو بسيج عمومي براي كنترل و مهار ايدز را لازم دانسته اند.

سوال 23 ـ با توجه به تعداد مبتلايان به ايدز در شهر كرمانشاه آيا آموزش مردم از طريق وسايل ارتباط جمعي و اعلام خطر عمومي را امري منطقي و درست ميدانيد؟

به ترتيب 84% و 88% از دختران و پسران دانشجو جواب مثبتي به اين سوال داده اند.

سوال 27 ـ آيا آموزش پيشگيري از ايدز را در دانشگاه ها الزامي ميدانيد؟

به ترتيب 93% و 89% از آقايان و خانم هاي دانشجو پاسخ مثبتي به اين سوال داده و در واقع، بر لزوم آموزش راه هاي پيشگيري ايدز، تاكيد نموده اند.

سوال 24 ـ آيا مايليد براي بالا بردن سطح آگاهي مردم در مورد بيماري ايدز، پس از آموزش هاي لازم، مسئوليتي برعهده بگيريد؟

به ترتيب 64% و 58% از آقايان و خانم ها حاضرند در امر فراگيري و ابلاغ پيام هاي بهداشتي مرتبط با ايدز، همكاري نمايند. بنابراين با توجه به اينكه حدود 80% دانشجويان، اطلاعات خود را در مورد بيماري ايدز، ناكافي دانسته، 94% دانشجويان،تمايل خود جهت تكميل معلومات بهداشتي درمورد ايدز را ابراز نموده، قريب 95% آنان بر لزوم بسيج ملي كنترل و مهار ايدز، تاكيدكرده، 86% آنان آموزش عمومي از طريق وسايل ارتباط جمعي و اعلام خطرعمومي را منطقي دانسته، بيش از 60% آنها تمايل خود جهت قبول مسئوليت آموزش بهداشت، پس از آموزشهاي لازم را اعلام كرده، بيش از 90 درصد آنها آموزش مبارزه با ايدز در دانشگاه ها را لازم دانسته اند هيچگونه شكي باقي نمي ماندكه با استفاده از امكانات موجود، و ايده هاي جوان دانشجويان گرامي، بيش از پيش، ميتوان به آموزش راه هاي پيشگيري و كنترل اين بيماري خانمان برانداز، پرداخت و برلزوم گنجاندن اين مقوله در درس بهداشت عمومي دانشگاه ها نيز تاكيد كرد.

سوال 19 ـ آموزش پيشگيري از راه هاي غيرجنسي بيماري ايدز را در كدام مرحله، موثرتر، ميدانيد؟

سوال 26 ـ آيا آموزش پيشگيري از راههاي انتقال غيرجنسي ايدز را در مدارس، الزامي ميدانيد؟

با توجه به راه هاي مختلف انتقال ويروس عامل ايدزكه قبلامتذكر شديم و باعنايت به اينكه در مملكت ما احتمال انتقال، در آرايشگاه ها، تزريقاتي ها و نيز از طريق خالكوبي و سوراخ كردن گوش و امثال اينها وجود دارد و با آموزش هاي ساده اي مي توان با اينگونه انتقالات، مبارزه نمود و از طرفي ممكن است كودكان، مورد سوءاستفاده جنسي قرارگيرند لذا تعليم راه هاي انتقال غيرجنسي در مقاطع قبل از دبستان و راه هاي جنسي در مقاطع راهنمائي و دبيرستان، قابل اجراء ميباشد.

سوال 30 ـ آيا دانشگاه علوم پزشكي را مسئول آموزش راههاي پيشگيري از ايدز ميدانيد؟

به ترتيب 75% و 67% از دختران و پسران دانشجو، آموزش راه هاي پيشگيري از ايدز را وظيفه دانشگاه علوم پزشكي ميدانند.

خوشبختانه گروه آموزشي بيماريهاي عفوني و گرمسيري دانشگاه، علوم پزشكي كرمانشاه، طي سال هاي گذشته سعي كرده به رسالت و وظيقه خود عمل نموده علاوه بر تدريس همه گيري شناسي ايدز به دانشجويان پزشكي، به مناسبت هاي مختلف به نوآموزي و بازآموزي ايدز به كليه پزشكان و دانشجويان و مدرسين پيراپزشكي نيز بپردازد و علاوه بر اينها از آموزش راه هاي پيشگيري وكنترل بيماري به مردم نيز غافل نبوده از طريق تريبون مدارس و روزنامه هاي متعهد محلي نيز بارها به اطلاع رسانــــي پرداخته (22 و21 ) و هم اينك نيز در راستاي اعلام نياز دانشجويان غيرپزشكي، طي اين پژوهش، به توسعه فعاليت هاي آموزشي خود در اين زمينه خواهد پرداخت.

سوال 25 ـ وضعيت ايدز، در شهر كرمانشاه را درحال حاضر، چگونه ارزيابي ميكنيد؟

اگر فرض را براين بگذاريـم كــه دوره نهفتگي ويروس عامــل ايدز، حدود 10 سال است و از طرفي به آمارهاي موجود، اعتماد نموده آمار آلودگي به ويروس ايدز در اين استان را تاسال 1375 محدود به 3 مورد شناخته شده، بدانيم و قريب 600 مورد آلودگي زمان انجام پژوهش حاضر (كمتر از 50% كل موارد كشوري) را مربوط به سال هاي بعد از آن در نظر بگيريم، از آنجا كه اين ويروس در دوره نهفتگي ده ساله خود، معمولا مشكلي براي فرد آلوده، ايجاد نميكند به اين نتيجه خواهيم رسيدكه ايدز، مشكل آينده اين استان و ساير استان هاي مشابه است. هرچند باتوجه به اينكه افراد آلوده به اين ويروس به عنوان مخازن اصلي آلودگي ديگران نيز مطرح ميباشند مشكل بهداشتي فعلي نيز ميتواند به حساب آيد.

سوال 31 ـ آيا از ملاقات با بيمار مبتلا به ايدز، وحشت داريد؟

به ترتيب 59% و 51% از آنها، اظهار نموده كه از ملاقات با افراد مبتلا به ايدز، وحشت دارندكه باتوجه به راه هاي انتقال اين بيماري و اينكه در تماس هاي معمولي و روزمره، به آساني از افراد آلوده و بيمار به افراد سالم، منتقل نميشود ترس بي اساسي است و مبتلايان به ايدز و عفونت ناشي از ويروس ايدز نيز نظير افراد مبتلا به هپاتيت و بسياري از بيماري هاي مشابه ديگر، ميتوانند دركنار ساير اعضاء خانواده و دوستان خود زندگي نمايند.

سوال 33 ـ با توجه به اينكه گروهي از مبتلايان به ايدز را معتادان تزريقي تشكيل مي دهند آيا حاضريد در امر مبارزه با اعتياد، با نيروهاي انتظامي، همكاري كنيد؟

عليرغم اينكه دانشجويان غيرنظامي، معمولا تمايلي به فعاليت هاي پليسي ندارند ولي خانمانسوزي اعتياد و ارتباط تنگاتنگ آن با بيماري ويرانگر ايدز، آن ها را ملزم به همكاري نموده بطوريكه 71% دانشجويان مونث و 75% دانشجويان مذكر همكاري خود در امر مبارزه با اعتياد را اعلام نموده اند.

سوال 36 ـ آيا براي مبتلايان به ايدز، بايد مجتمع ها و امكانات رفاهي مخصوص و متمركزي در يك نقطه شهر، ايجاد كرد؟

سوال 35 ـ آيا افراد آلوده به ويروس ايدز را بايد از ساير افراد جامعه، دور نگهداشت ؟

در زمان انجام اين مطالعه، در استان كرمانشاه، بيش از 95% افراد آلوده را كساني تشكيل ميدهندكه در ارتباط با حمل يا فروش مواد مخدر و جرم هاي مشابه، دستگير شده و فقط 16 درصد آنان براي بار اول، زنداني گرديده و بقيه آنها براي بار دوم تا بيست و چهارم، دستگيرشده اند و متوسط تعداد دفعات زنداني بودن آنان حدود 5/4 مرتبه، بوده است و بدون شك، اينها نه تنها نظير ساير شهروندان كرمانشاهي نبوده بلكه تا زمانيكه اصرار برتكرار رفتارهاي پرمخاطره قبلي خود دارند بدون شك، مايه ننگ بشريت هستند ولي وظيفه انساني و رافت اسلامي، چنين حكم ميكند كه جامعه توحيديمان نه بطور تصنعي و به حكم عواطف و احساسات، بلكه با اين منطق قوي كه اينها نيز عضو آسيب ديده اي از اعضاء جامعه هستند كه اكثرا ًبه علت فقر و بيكاري به قاچاق فروشي و اعتياد، روي آورده اند و سرانجام تحت شرايط خاصي الگوي اعتياد استنشاقي آنان به بدترين نوع آن يعني اعتياد تزريقي، تبديل شده و زمينه را براي بروز ايدز، فراهم كرده است و با يادآوري اين واقعيت كه شايد فردفرد ما باصطلاح عاري از اعتياد و ايدزها هم ممكن است بنحوي اين بخت برگشتگان را بسوي زمينه هاي اعتياد و ايدز، سوق داده باشيم بايد احساس تكليف نموده آنان را مورد بي مهري، قرار ندهيم و همچون ساير بيماران جامعه، پذيرايشان باشيم. از آنجا كه فقط 16 و 18 درصد دختران و پسران دانشجو داراي چنين نگرشي بوده و فقط 16% آنان وجود مجتمع ها و امكانات رفاهي مجزا را لازم ندانسته و پاسخ صحيحي داده اند با توجه به توضيحات فوق، لزوم تغييرنگرش در اين زمينه، به طور جدي مطرح ميباشد.

سوال 37 ـ آيا دانش آموزان و دانشجويان مبتلا به ايدز را بايد اخراج كرد؟

سوال 38 ـ آيا افراد آلوده به ايدز، بايد نابود شوند؟

نگرش دختران و پسران دانشجو در اين زمينه نيز نياز به تغيير فوري دارد زيرا فقط حدود 41% آنان مخالف اخراج دانشجويان آلوده به ويروس ايدز هستند و نـه 100% آنها ! ؟ و اين بينش از آنجا ناشي ميشود كه "ايدز = بي بندوباري جنسي" وبنابراين " دانشجوي مبتلابه ايدز يا آلوده به ويروس ايدز = فرد جوان گناهكار" !؟ در حاليكه اين موضوع ممكن است صحت نداشته باشد و باعنايت به اينكه اين ويروس نيز نظير ويروس عامل هپاتيت B و C و بسياري از عوامل بيماريزاي ديگر، ميتواند از طريق تماس با اشياء نوك تيز آلوده (در آرايشگاه هاي غيربهداشتي، محل تزريقات غيربهداشتي و امثال اينها) حتي به پاكترين اقشار جامعه، يعني فرهنگيان محترم، روحانيون معظم و . . . نيز انتقال يابد و چه بسا دانشجوي مبتلا نيز در اوج تقيّد به موازين اخلاقي و مذهبي و صرفا به دليل كم توجهي بهداشتي و عدم رعايت بهداشت، آلوده شده باشد. از طرفي از آنجا كه طي تماسهاي روزمره در كلاس درس و محيط كار، اين ويروس از افراد آلوده به اشخاص سالم، منتقل نميشود، نيازي به جداسازي يا اخراج افراد آلوده، مخصوصا در محيط مقدس دانشگاه و مدارس كه محيط آموزش منطق و عرفان عملي، است نمي باشد و شكي نيست كه پس از اين توضيحات، در صورتي كه بار ديگر، اين سوالات را مطرح نمائيم با اين نگرش صحيح دانشجويان، مواجه خواهيم شدكه نيازي به اخراج افراد آلوده، نمي باشد و به نحو اولي، بر اساس همين استدلال ها هرگز نبايد فكر نابود كردن آنها در هيچ مخيله اي نقش بندد، چرا كه فكريست غيرمنطقي، غيرقانوني ، ضد حقوق بشر و خلاف افكار توحيدي.

سوال 39 ـ در صورت ابتلاء به ايدز، موضوع را به هيچكس نميگويم ؟

فقط 46% دانشجويان، پاسخ مورد انتظار را ارائه داده و پنهان كاري را جايز ندانسته اند و بديهي است كه پائين بودن ميزان پاسخ هاي منتظره به اين سوال نيز از آنجا ناشي ميشودكه دراين مطالعه، واحدهاي پژوهش، ابتلاء به ايدز را اكثرا نتيجه ارتكاب يك فعل خلاف اخلاق، دانسته با عنايت به قباحت موضوع، اعتراف را جايز ندانسته اند ولي شكي نيست كه در صورت توجيه راه هاي انتقال غيرعمدي ويروس عامل ايدز، براي آنان پاسخ به اين پرسش نيز در حد مطلوبي اصلاح و تغيير مناسبي در اين حيطه رفتار نظري، ايجاد خواهد شد.

سوال 40 ـ در صورتيكه همسرم دچار ايدز شود از او جدا خواهم شد؟

سوال 41 ـ درصورتيكه خواهرم مبتلا به ايدز شود، او را خواهم كشت ؟

سوال 42 ـ درصورتيكه مبتلا به ايدزشوم، خودكشي خواهم كرد؟

پاسخ صحيح به سوالات 40 تا 42 به ترتيب در 33% و 77% و 52% موارد، ارائه شده وپاسخ به سوال 40 در بين افراد متاهل و مجرد، يكسان نبوده است، به طوريكه 49% افراد متاهل و فقط31% افراد مجرد، پاسخ مطلوبي را ارائه داده اند و هرچند پاسخ به سوال 41 در حد قابل قبولي ارائه شده است ولي با عنايت به توضيحات قبلي، لازم است اين حيطه هاي رفتاري نيز دستخوش تغيير مناسبي واقع شود.

سوال 43 ـ آيا انجام دادن تست تشخيصي ايدز، قبل از ازدواج، امري ضروري است ؟

94% دانشجويان مورد پژوهش، پاسخ مطلوبي داده و بدينوسيله بر نياز به بررسي خون پسران و دختران از نظر ايدز در بدو ازدواج، تاكيد نموده اندكه حاكي از ژرفنگري آنها و اشاره بر اين واقعيت است كه ويروس عامل ايدز، به هرطريقي كه وارد جامعه شود سرانجام از طريق همسران، ميتواند به يكديگر انتقال يابد و چه بهتر كه از بدو ازدواج، به فكر انجام تست تشخيصي آن باشيم و طي مشاوره قبل از ازدواج، آموزشهاي لازم در مورد راههاي پيشگيري از آنرا ارائه دهيم.

سوال 44 ـ آيا تا كنون در كنفرانس يا سمينارهاي مربوط به ايدز، شركت كرده ايد؟

پاسخ متواضعانه " نه" دانشجويان گرامي، اعلام نيازي است به دست اندركاران آموزش بهداشت، مبني بر اينكه نياز به اطلاع رساني از اين طريق نيز جزو نيازهاي آموزشي اساسي قشر جوان جامعه است.

سوال 45 ـ آيا تا بحال هزينه اي جهت مصون ماندن از ابتلاء به ايدز، متحمل شده ايد؟

سوال 46 ـ آيا تا بحال مقاله يا كتابي در مورد ايدز، خوانده ايد؟

سوال 47 ـ آيا تاكنون به سخنراني يا مصاحبه اي در مورد ايدز، گوش داده ايد؟

سوال 48 ـ آيا تا بحال سعي كرده ايد كه در مورد پيشگيري از ايدز، در استان وشهرستان كرمانشاه، اقدامي انجام دهيد؟

سوال 49 ـ آيا تا كنون آزمون تشخيصي ايدز را در مورد خودتان انجام داده ايد؟

سوال 50 ـ آيا به ساير اعضاءخانواده و دوستان و آشنايان خود، توصيه كرده ايد كه تست تشخيصي ايدز را انجام دهند؟

سوال 51 ـ آيا اطلاعات كنوني شما در باره بيماري ايدز، تغييري در برخوردها و رفتارهاي قبلي شما داده است ؟

سوال 52 ـ آيا تاكنون در بحثي با دوستان خود راجع به ايدز، شركت كرده ايد؟

همه جوابهاي مربوط به سوالات 52ـ45 پائينتر از سطح مورد نياز و كمتر از حدي است كه در ارتباط با حيطه رفتاري، به حساب كفايت آموزش هاي ارائه شده، گذاشته شود و لذا هرچه سريعتر بايد با برنامه هاي آموزشي مدون، موجبات اين تغيير رفتار را فراهم نموده وضعيت موجود را عملا به وضعيت مطلوب، تبديل نمود.

پيشنهادات:

1- از آنجا كه قريب 72% دانشجويان، دانشگاه علوم پزشكي را مسئول آموزش راه هاي پيشگيري ايدز، مي دانند و 91% آنان آموزش پيشگيري از ايدز را در دانشگاه ها الزامي دانسته اند، ضمن تاييد كامل اينگونه نگرش ها اميد است شرايطي فراهم شودكه امكان ارائه آموزشهاي موردنياز به وسيله اعضاء هيئت علمي دانشگاه هاي علوم پزشكي در دانشگاه هاي غيرعلوم پزشكي، به آساني وجود داشته باشد.

2- از آنجا كه 62% دانشجويان مورد پژوهش، مناسبترين مقطع تحصيلي براي آموزش پيشگيري از راه هاي غيرجنسي انتقال ايدز را دوره دانش آموزي دانسته اند، ضمن تاييد اين نگرش صحيح، پيشنهاد ميشود مسئولين محترم آموزش وپرورش، با بهره گيري از امكانات دانشگاه هاي علوم پزشكي، به اين نياز واقعي نسل جوان، جامعه عمل، بپوشانند.

3- از آنجا كه 74% جامعه مورد پژوهش، آمادگي خود را براي همكاري با نيروهاي انتظامي در امر مبارزه بامواد مخدر، اعلام نموده اند پيشنهاد ميشود نيروي انتظامي به نحو مقتضي از اين نيروي عظيم داوطلب، استفاده نمايد.

تشكر و قدرداني:

· از آقاي دكتر منصور رضائي كه در زمينه محاسبات آماري اين مطالعه راهنمائيهاي لازم را مبذول فرمودند تشكر مينمائيم.

· ازمسئولين محترم وقت دانشگاه رازي كرمانشاه كه باهمكاري بي دريغ خود اجازه چنين مطالعه اي را در آن دانشگاه مبذول فرمودند قدرداني مينمائيم.

· از معاونت محترم پژوهشي وقت وزارت بهداشت كه انجام اين مطالعه، در قالب طرح پژوهشي را مورد حمايت قرار دادند صميمانه تشكرميگردد.

: منابع

1) Mandell, Douglas, Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, fourth edition, 1995, pp. 1164-1305

2) Aids Epidemic Update, WHO, Internet site, December 1999, pp 1-24

3) Global AIDS Surveillance (part 1); Weekly Epidemiological Record ,WHO, No. 47, NOVEMBER 1999, PP. 401-408

4) World AIDS Day 1999; Listen, learn, Live, American Association for World Health, WHO, internet site, 1999, pp . 1-2

5) Fauce, Braunwald, Isselbacher .... Harrison's Principles of Internal Medicine; 14th Edition, 1998, pp. 1791-1856

6) Muyika - Ks; klepp - KI; Determine of high- risk Sexual behaviour and Condom use among adults in the Arusha region. Tanzaina. Kvale - C; ole - kingori- N. Int - J - STD - AIDS. 1997 Mar; 8(3): 176- 83

7) Machale - E; Newell - J. Sexual behaviour and Sex education in Irish School - going teenagers [puplished erratum appears in Int-J-STD - AIDS. 1997 Jun: 8 (6):412].Int.J.SID AIDS. 1997 Mar: 8(3): 196-200.

8) Wolitski - RJ: Fishbein - M: John Son - WD: Schnell- DJ: Esacova - A. Sources of HIV information among injecting drug users: association with gender. etnnicity, and risk behaviour. AIDS community Demonstration projects. AIDS - care. 1996 Oct: 8(5): 541- 55

9) Orubuloye- Io: calwell- Jc: caldwell- P Perceived male Sexuall needs and male sexually behaviour in Southwest Nigeria. Soc- Sci- Med, 1994 Apr: 44 (8): 1195- 207.

10) Mbizvo - MT. Gender dynamics and the challenges For HIV Prevention. Cent - Afr - J - Med. 1996. Dec: 42 (12): 351- 4

11) Mehret-M: Mertens-TE: Carael-M: Negassa-H: Feleke-W: Yitbarek -N: Burton -T. Baseline for the evalution of an AIDS programme using prevention indicators: a case study in Ethiopia. Bull - world Health -organ. 1996: 74 (5): 509-16

12) Wong - ML. Behavioral interventions in the Control of humanimmunodeficiency virus and other Sexually transmitted diseases -a review. Ann - Acad - Med - Singapore. 1995 Jul; 24 (4): 602-7

13) Abram S. Benecson (edit.) Control of Communicable Diseases Manual an official report of the american public health association; sixteenth edition, 1995, pp. 1-7