جنبه هاي پزشكي، بهداشتي و اجتماعي HIV/AIDS

 

ضمائــم

گفتــــــــــــــــــــــــار هــــــــــــــــا

مقدمه

 

 

پيشگفتار

بازگشت

5

4

3

2

1

18

17

16

15

14

13

12

11

10

9

8

7

PDF

5

4

3

2

1

 

كليه ها و HIV/AIDS

 

فهرست مطالب گفتار ششم / دكتر محمد رضا عباسي

 

مقدمه.. 107

نتايج پاتولوژي در 100 بيمار بزرگسال 107

درمان 108

داروي ضد ويروس 108

كورتيكواستروئيد 108

سيكلوسپورين 108

مهاركننده اي آنزيم تبديل كننده آنژيوتانسين  108

عوارض غير گلومرولي 109

ويروس ايدز و دياليز 109

پيوند كليه 110

منابع 110

 

كليه ها و HIV/AIDS

 

دكتر محمدرضا عباسي

عضو هيئت علمي گروه نفرولوژي دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه

 

مقدمه

بيش از 40 ميليون نفر در سطح جهــان، به ويروس ايدز آلوده اند و هر روز 14000 نفر ديگر نيز آلوده مي شوند. درگيري كليوي عارضه نسبتا شايعي است و عمدتا يك نوع اسكلروز فوكال كلاپس كننده گلومرول است كه در سياهپوستان 12 برابر سفيدپوستان، عارض مي شود . نفروپاتي ناشي از HIV در مردان سياهپوست 20 تا 64 ساله پس از ديابت قندي و پرفشاري خون، سومين علت نارسايي پيشرفته كليه در آمريكا به حساب مي آيد .

 

سوء مصرف وريدي داروها شايعترين عامل خطر نفروپاتي ناشي از HIV است و بيشتر در كساني كه تعداد CD4 پائينتري دارند بروز مي كند .

 

پروتئينوري تا مرز نفروتيك و نارسايي كليه از تابلوهاي شناخته شده اين نوع گرفتاري است . ادم ، هيپوآلبوميني و هيپركلسترولمي در بعضي از بيماران و نه همه آنها عارض مي شود ولي هيپرتانسيون يافته ثابتي نيست . عده اي از بيماران، پروتئينوري كمتر از 5/3 گرم در شبانه روز، هماچوري ميكروسكوپي و پيوري استريل دارند . سونوگرافي كليه ها حاكي از كليه هاي با اندازه طبيعي يا بزرگتر و اكوژنيسيته افزايش يافته است .

 

در بررسي پاتولوژيك بيماران مبتلا 75-65 درصد فرم FSGS ديده مي شود . در اطفال پاتولوژي شايع از نوع Minimal change Disease است .

 

نتايج پاتولوژي در 100 بيمار بزرگسال :

- فرم كلاسيك FSGS 75%

- فرم MPGN 10%

- فرم  Minimal change6%

- آميلوئيدوز 3%

- درگيري شبيه لوپوس 3%

- گلومرولونفريت پس از عفونت 2%

- گلومرولونفريت مامبرانوس 2%

- گلومرولونفريت نكروز فوكال ، ميكروآنژيوپاتي ترومبوتيك ، نفروپاتي IgA و ايمونوتاكتوئيد هر كدام 1%.

 

بطور شايعي آلودگي با HIV با پورپوراي ترومبوتيك ترومبوسيتوپنيك (TTP) همراه است كه با هماچوري، پروتئينوري و درجات مختلفي از نارسايي كليه ديده مي شود . تب ، علائم نورولوژيك ، ترومبوسيتوپني و آنمي هموليتيك ميكروآنژيوپاتيك نيز بطور تيپيك ديده مي شود . ارتباط ثابت نشده اي بين نوعي از E.coli (O157: H7)  و پنوموكوك در فرم اپيدميك سنـــدرم هموليتيك اورميك (HUS) وجود دارد و حتي با وجود تجويز استروئيد، پلاسماي تازه و پلاسمافرزيس ، منجر به مرگ و مير بالايي مي شود . سير گلومرولوپاتي ناشي از HIV ، پيشرونده و سريع است .

 

درمان :

داروي ضد ويروس :

زيدوودين به تنهايي اثر كمي دارد ولي ممكن است پيشرفت نفروپاتي را به تاخير اندازد . درمان با فعاليت بالاي ضد ويروس (HAART) ممكن است در FSGS ناشي از HIV موثر باشد . اين درمان سرعت پيشرفت نفروپاتي را كند مي كند و در يك مورد بيماري كه تحت همودياليز بوده است منجر به برگشت عملكرد كليه و عدم نياز به ادامه دياليز شده است و در بررسي پاتولوژيك نيز بهبودي هيستولوژيك را در اين بيماران گزارش كرده اند .

 

كورتيكواستروئيد :

بعضي از بيماران ممكن است به اين نوع درمان پاسخ دهند . اين دارو عمدتا در اطفال با پاتولوژي Minimal change مفيد واقع شده است . لازم به ذكر است مصرف استروئيد مي تواند منجر به افزايش مرگ و مير شود .

 

سيكلوسپورين :

تجويز سيكلوسپورين ممكن است در كاهش پروتئينوري موثر باشد ولي عفونت هاي فرصت طلب مانع تجويز طولاني آن شده است .

 

مهاركننده هاي آنزيم تبديل كننده آنژيوتانسين (ACE Inhibitors) :

شواهدي در دست است كه اين داروها مي توانند اثرات طويل المدتي داشته باشند كه مكانيسم هاي احتمالي آن را تغييرات هموديناميك ، تغيير در توليد ماتريكس مزانژيال ، مهار تكثير سلولهاي مزانژيال و يا حتي تاثير بر فعاليت پروتئاز ويروس ذكر مي شود .درتجويز اين داروها ميزان پروتئينوري ، افزايش كراتي نين سرم و پيشرفت به نارسايي كليه كمتر است .

 

عوارض غير گلومرولي HIV:

عوارض ديگري در اين بيماران به شرح زير مشاهده مي شود كه عمدتا بدليل عوارض بيماري و تجويز داروها در اين بيماران است و عبارتند از :

 

نارسايي حاد كليه كه ناشي از هيپوتانسيون ، عفونت و تجويز داروهاي نفروتوكسيك به منظور كنترل عفونتهاي فرصت طلب مي باشد . تجويز پنتاميدين ، فوسكارنت ، سيدوفووير، آمفوتريسين ب و يا آمينوگليكوزيدها مي توانند نكروز حاد توبولي (ATN) ايجاد كنند . تجويز آسيكلووير وريدي ويا سولفاديازين مي تواند منجر به كريستالوري و رسوب كريستالها در داخل توبولها شود .

 

- سنگهاي كليوي و يا نفروپاتي ناشي از مصرف اينديناوير .

 

- نفريت بينابيني كه اغلب همراه با نفروكلسينوز مي باشد و مي تواند ناشي از عفونت ويروس سيتومگال و يا واكنش به داروهايي مثل كوتريموكسازول باشد .

 

- عوارض الكتروليتي مثل هيپوناترمي و هيپركالمي نيز در اين بيماران رخ مي دهد كه دومي ناشي از نارسايي آدرنال و يا تجويز دوز بالاي تري متوپريم مي باشد .

 

ويروس عامل ايدز و دياليز :

-                     مثبت شدن سرولوژي HIV تا 20% در بعضي بخشهاي دياليز گزارش مي شود . تست الايزا (ELIZA) از 4 تا 8/8 درصد در بيماران دياليزي بصورت كاذب مثبت مي شود كه بدليل واكنش متقاطع آنتي بادي ضد كلاس 2 HLA مي باشد و عمدتا در بيماراني كه سابقه رد پيوند يا تزريق خون داشته اند اين حالت رخ مي دهد . در اين گروه تست Western blot نيز وضعيت بينابيني (Intermediate) پيدا مي كند كه براي تعيين تكليف در اين موارد بايد از PCR استفاده كرد .

 

-                     انتقال عفونت در بخش دياليز : مركز كنترل بيماريها در آمريكا (CDC) در مورد بيماران آلوده به ويروس توصيه به جداسازي بيماران و استفاده از ماشينهاي مجزاي همودياليز نكرده است . انتقال ويروس بين بيماران كم است و در ايالت متحده تاكنون اين انتقال گزارش نشده است ولي حداقل 4 همه گيري در بخشهاي دياليز آرژانتين (2مركز) كلمبيا و مصر رخ داده است . علل احتمالي اين اتفاق استفاده مجدد از صافي و ست دياليز ، استفاده مجدد از سوزن ، استفاده از مواد شيميايي ضعيف ميكروب كش (بنزآلكونيم كلرايد ) ، آلودگي محلهاي اتصال ماشينها به  لوله هاي خون و استفاده از ويالهاي مشترك هپارين آلوده است .

 

انتقال ناشي از فرو رفتن تصادفي سوزن (Needle stick) حدود 3 در 1000 يا بعبارتي 3/.% است و اين احتمال نسبت به انتقال ويروس هپاتيت B كه 30-6 درصد و هپاتيت  C  كه 2% است بسيار كمتر است . ميزان خوني كه حين فرورفتن سوزن منتقل مي شود ، عمق فرورفتن سوزن و مرحله بيماري در بيمار در احتمال انتقال موثر است . پس از فرورفتن سوزن شروع درمان ضد ويروس توصيه مي شود . در صورت رعايت نكات ايمني توسط پرسنل بخش احتمال خطر انتقال كمتر خواهد بود . در پساب مايع دياليز RNA ويروس قابل شناسايي نبوده كه مي تواند ناشي از مهار ويروس توسط هپارين ، چسبيدن ويروس به صافي دياليز و يا عدم عبور ويروس از صافي دياليز باشد . در مايع خروجي دياليز صفاقي ويروس تا يك هفته و در لوله هاي اتصالي دياليز صفاقي تا 48 ساعت در دماي اتاق قابل جداسازي مي باشد . جهت پاكسازي در بخشهاي دياليز محلول بليچ 10% توصيه مي شود . در بيماران آلوده به ويروس انتخاب نوع دياليز (همودياليز يا دياليز صفاقي ) ارجحيتي نداشته و به شرايط عمومي و انديكاسيونهاي خاص هر نوع دياليز بستگي دارد .

 

پيوند كليه :

در اكثر مراكز آلودگي به ويروس منع پيوند تلقي مي شود ، با اين وجود مواردي از پيوند كليه در اين افراد گزارش شده است كه گرچه مرگ و مير و عوارض آن نسبت به افراد غير مبتلا به HIV بيشتر است ولي در همين افراد شانس بقاء بيشتري را نسبت به دياليز فراهم مي كند . احتمال انتقال ويروس حين پيوند كليه از دهنده كليه آلوده به ويروس به گيرنده سالم 100% است . رد پيوند در بيماران آلوده به ويروس در افراد آلوده عمدتا از طريق سلولهاي CD8 رخ مي دهد در حالي كه در افراد سالم عمدتا سلولهاي CD4 عامل رد پيوند هستند . توصيه مي شود پيوند كليه در بيماراني كه شمارش سلول CD4 بيش از 500/mlit و در بررسي بار ويروس غير قابل توجه داشته باشند در نظر گرفته شود .

 

جدول 1 ـ دوز  داروها به منظور پيشگيري اوليه يا درمان عفونت‌هاي فرصت طلب در زمينه نارسائي كليوي

 

داروها

دوز معمولي

اختلال كليوي

Acyclovir

200 mg - 800 mg BID - 5xday

Regimen

CrCl (ml/min/1.73m2)

Adjusted Dose

 

 

200 mg PO TID
400 mg PO q12h
hemodialysis:

<10
<10

200 mg q12h
200 mg q12h
additional dose after each dialysis

Cidofovir

5 mg/kg IV every other week (with probenecid and hydration)

Reduce from 5 mg/kg to 3 mg/kg for an increase in serum creatinine of 0.3-0.4 above baseline. Discontinue for an increase in creatinine > 0.5 above baseline or development of 3+ proteinuria. Not recommended for patients with baseline serum creatinine > 1.5, CrCl < 55 ml/min, or > 2+ proteinuria

Ciprofloxacin

500 mg PO q 12 hr

CrCl (ml/min/1.73m2)

Dose

 

 

30-50
<30
hemodialysis:

250 mg-500 mg q 12 hrs
250 mg-500 mg q 18 hrs
250-500 mg after dialysis

Clarithromycin

500 mg BID

Reduce dose by one-half or double interval if creatinine clearance <30 ml/min

Famciclovir

250-500 mg q 12 h

CrCl

Dose

 

 

20-39
<20
hemodialysis:

125-250 mg q 12 h
125-250 mg q 24 h
125 mg after each dialysis

Fluconazole

50 mg - 400 mg qd

CrCl

Dose

 

 

<50 (not on dialysis)
dialysis

1/2 dose
Full dose after dialysis

Foscarnet

90-120 mg/kg/day

CrCl
(ml/min/kg)

Low Dose

High Dose

 

 

>1.4
1.0-1.4
0.8-1.0
0.6-0.8
0.5-0.6
0.4-0.5
<0.4

90 mg q 24h
70 mg q 24 h
50 mg q 24 h
80 mg q 48 h
60 mg q 48 h
50 mg q 48 h
not recommended

120 mg q 24 h
90 mg q 24 h
65 mg q 24 h
104 mg q 48h
80 mg q 48 h
65 mg q 48 h
not recommended

Ganciclovir

Oral:

CrCl (ml/min)

IV Dose (mg/kg)

Capsules

 

1 gram TID (capsules)


IV:
5 mg/kg QD or 6 mg/kg QD
× 5 days/week (IV)

50-69

25-49

10-24
<10

2.5 q 24 h

1.25 q 24 h

0.625 q 24 h
0.625 TIW

1500 mg qd or 500 mg tid
1000 mg qd or 500 mg bid
500 mb qd
500 mg TIW after dialysis

Levofloxacin

250 mg-500 mg QD

CrCl (ml/min)

Dose

 

 

50-80

<50

500 mg LD, then 250 mg q 24 hrs
500 mg LD, then 250 mg q 48 hrs

TMP/SMX

1 DS QD

CrCl (ml/min)

Dose

 

1 DS TIW
1 SS QD

15-30
<15

1/2 dose
1/2 dose or use alternative agent

Valacyclovir

500 mg-1 gm q 24 h

CrCl (ml/min/1.73m2)

Dose

 

 

<30

500 mg q 24-48 h

Valganciclovir

900 mg qd

CrCl

Dose

 

 

40-59
25-39
10-24
<10
Dialysis

450 mg qd
450 mg qd
450 mg twice weekly
not recommended
not recommended

 

 

منابع:

 

1)joseph A Vassalutti;Paul E klotman; Human Immvnodeficienly virus and dialysis . UP to  date 2002 Vol . 10 No.1

 

2)Burton D.Rose,; Gerald B Appel; collapsing FGS and other renal diseases associated with HIV infection UP to date 2002, vol . 10. No: 1

 

3) Gerald B. Apple, Jai Radbakrishnan, vivette D,Agati HIV Associated nephropathy and other HIV related glomerulopathy ; The kidney sixth ed. 2000/chapter 30/PP./407-11

 

 

ضمائــم

گفتــــــــــــــــــــــــار هــــــــــــــــا

مقدمه

 

 

پيشگفتار

بازگشت

5

4

3

2

1

18

17

16

15

14

13

12

11

10

9

8

7

PDF

5

4

3

2

1