مباني و كليات اپيدميولوژي
باليني و كنترل
بيماري هاي مرتبط با
بيوتروريسم
دكتر حسين حاتمي
گروه آموزشي بيماري هاي عفوني و گرمسيري دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه
اهداف كتاب
استفاده كنندگان از اين كتاب پس از مطالعه، قادر خواهند بود :
الف ـ اهداف كلى
1
ـ اجزاء اپيدميولوژي توصيفي بيماري هاي
مرتبط با بيوتروريسم را بيان نموده براي هريك مثال هاي واضحي كه نمايانگر تغيير در
آگاهي، نگرش و رفتار نظري آنان باشد را ارائه دهند.
2
ـ راه هاي سوءاستفاده جنگ افزاري از
عوامل بيولوژيك به وسيله بيوتروريست ها را بيان نموده توضيحات كافي در مورد هريك
از آنان ارائه دهند.
3
ـ سطوح مختلف پيشگيري را شرح داده
كاربرد عملي هريك از سطوح را براي بيماري هاي مندرج در كتاب، با ذكر مثال هاي
روشن، شرح دهند.
4 ـ بررسي و گزارش همه گيري هاي طبيعي و ايجاد شده
بوسيله بيوتروريست ها را طراحي، مديريت و گزارش نمايند0
ب ـ اهداف ويژه
1
ـ هريك از بيماري هاي مندرج در كتاب
را تعريف نموده اهميت بهداشتي آن ها را بيان نمايند.
2 ـ عامل يا عوامل سببي (اتيولوژيك) را نام
ببرند.
3
ـ دوره نهفتگي تقريبي بيماري ها را
بيان نمايند.
4
ـ عوامل موثر بر دوره نهفتگي را نام
ببرند.
5
ـ سير طبيعي بيماري، با ذكر ميزان
بروز، شيوع، ميزان موارد بدون علامت، موارد حاد، مزمن، بهبودي خودبخودي، مصونيت
بعد از بهبودي و سير بعدي عفونت يا بيماري را توصيف نمايند.
6
ـ ميزان مرگ و مير ناشي از بيماري
درمان شده و درمان نشده را بيان نمايند.
7
ـ تاثير عامل سن، جنس، شغل و موقعيت
اجتماعي را بر ميزان بروز و شيوع بيماري و سير طبيعي آن بيان نموده با ذكر مثال
هاي واضح، شرح دهند و بيان كنند كه آيا در يك حمله بيوتروريستي نيز الگوهاي طبيعي
شناخته شده به قوت خود باقي مي مانند و يا دستخوش تغييراتي واقع مي شوند؟
8
ـ الگوي فصلي بيماري ها را با ذكر
دليل، بيان كنند و در صورت وقوع همه گيري يا جهانگيري، نوع، فاصله و روند آن را
شرح دهند.
9
ـ افتراق بين همه گيري طبيعي و
طغيان يا اپيدمي ناشي از بيوتروريسم را بيان كنند.
10
ـ عوامل مساعد كننده و موثر بر بروز،
سير و پيش آگهي بيماري ها را نام برده مكانيسم اثر آنها را شرح دهند و بر تاثير
فقرمالي و جهل بهداشتي و خطرات عدم آمادگي مقابله با حملات بيوتروريستي تاكيد
نمايند.
11
ـ مقاومت طبيعي يا اكتسابي در مقابل
بيماري ها را با ذكرمثال، شرح دهند.
12
ـ حمله ثانويه را تعريف نموده ميزان
آنرا با ذكر مثال در بيماري هاي مسري مختلف ، بيان نمايند.
13
ـ راه هاي مختلف انتقال طبيعي و
انتشار بيوتروريستي هريك از بيماري ها را نام ببرند و محتملترين راه ها را توضيح
دهند.
14
ـ منابع و مخازن انساني، حيواني و
محيطي بيماري ها را نام ببرند و چرخه حياتي عامل عفونتزا را شرح دهند.
15
ـ انتشار جغرافيايي بيماري در سطح
جهان، منطقه و كشور را شرح دهند.
16
ـ پيشگيري اوليه را با ذكر مثال
براي هر بيماري، شرح دهند.
17
ـ نحوه آموزش بهداشت و ارتقاء آگاهي
هاي بهداشتي افراد در معرض خطر را شرح دهند.
18
ـ ايمنسازي فعال، انفعالي و پيشگيري
دارويي را در بيماري هايي كه اينگونه اقدامات، امكانپذير است شرح دهند و مواردلزوم
و ميزان كارايي و محدوديت هاي احتمالي را متذكر شوند.
19
ـ عوامل موثر در حفظ سلامتي افراد
سالم در قبال هريك از جنگ افزار هاي بيولوژيك بالقوه را ذكر نموده و شرح دهند.
20
ـ اهميت و لزوم جداسازي
(ايزولاسيون) بيماران مسري را شرح داده مثال هاي روشني ارائه دهند.
21
ـ در رابطه با مفهوم پيشگيري
ثانويه، لزوم كشف به موقع حملات بيولوژيك و درمان زودرس عفونت ها و بيماري هاي
حاصله را متذكر شوند و مثال هاي روشني ارائه نمايند.
22
ـ تاثير درمان بعضي از بيماري هاي
مسري بر قطع زنجيره انتقال را شرح دهند.
23
ـ پيشگيري ثالثيه را با ذكر مثال
هاي روشن، شرح دهند.
24
ـ اقدامات لازم به منظور جلوگيري از
انتشار بيماري ها طي همه گيري هاي طبيعي و حملات بيوتروريستي را نام ببرند.
25
ـ اقدامات پيشگيرنده را طي حوادث
غيرمترقبه نظير سيل، زلزله و آوارگي ، شرح دهند.
26
ـ امكانات و تجهيزات مورد نياز اعم
از نقاهتگاه، تخت بيمارستاني، واكسن، دارو و امثال اينها را قبل از وقوع حملات
بيوتروريستي، ليست نمايند و به مسئولين مربوطه ارائه دهند.
27
ـ نحوه آلودگي زدايي اماكن مورد
حمله، انتقال محموله هاي آلوده يا مشكوك و دفن بهداشتي قربانيان حمله بيوتروريستي
را تشريح نمايند.
28
ـ چند سوژه پژوهشي مرتبط با
اپيدميولوژي و كنترل بيماري ها را ذكر كنند.
29
ـ استفاده از سلاح هاي بيولوژيك را
تحت هر شرايطي محكوم نمايند.
30
ـ مديريت بحران و لزوم و نحوه
آمادگي در مقابل حملات بيولوژيك را تشريح كنند.
31
ـ نحوه كنترل همه گيري بيماري هاي عفوني را در قالب مثال هاي روشن، تشريح و چك
ليست هاي لازم را براي كنترل و گزارش همه گيري ناشي از اين بيماري ها تنظيم كنند0
32
ـ انواع شيوه هاي سلامت زيستي را نام برده براي هريك مثال هاي مناسبي را ارائه
دهند0
سندروم هاي باليني مرتبط با بيوتروريسم
به منظور
سهولت رويارويي باليني با بيماري هاي مرتبط با بيوتروريسم، و تشخيص و كنترل به
موقع آنها اين بيماري ها را تحت پوشش پنج سندروم باليني به نحو زير، طبقه بندي
كردهاند :
الف ـ سندروم نارسائى تنفسى همراه با تب
1
ـ سياه زخم استنشاقي
2
ـ طاعون ريوي
3
ـ مسموميت ناشي از افشانه (آئروسل) توكسين كرچك (Ricin)
4
ـ مسموميت ناشي از آنتروتوكسين B استافيلوكوك
ب ـ سندروم بثورات پوستى حاد همراه با تب
1
ـ آبله
2
ـ تب هاي خونريزي دهنده ويروسي
ج ـ سندروم هاى نرولوژيك
1
ـ بوتوليسم
2
ـ آنسفاليت هاي ونزوئلايي و اسبي شرقي و غربي
د ـ سندروم ناخوشى شبه آنفلوآنزا
1
ـ بروسلوز
2
ـ تولارمي
هـ ـ سندروم هاى تاولى
1
ـ مايكوتوكسين T2
طبقه بندي عوامل جنگ افزاري بيولوژيك، براساس
عوامل اتيولوژيك
اين
جنگ افزار ها را به عوامل باكتريايي، ويروسي، ريكتزيايي، قارچي و . . . ضد انسان
ها، ضد حيوانات و ضد گياهان مفيد، طبقه بندي كردهاند كه در متن كتاب به بعضي از
اين عوامل اشاره شده است.
طبقه بندي عوامل جنگ افزاري بيولوژيك بر اساس
كاربرد آنها
رايجترين
طبقه بندي را تشكيل مي دهد و بر اساس ميزان كشندگي و ايجاد ناتواني ناشي از آنها
استوار است و مطالب اين كتاب نيز بر همين اساس، طبقه بندي و تنظيم گرديده است. از آن
جا كه ليست كامل اين عوامل در مبحث اپيدميولوژي بيوتروريسم، آورده شده است در
اينجا فقط به اشاره مختصري اكتفا مي گردد :
عوامل بيماريزاى گروه " الف"
·
واريولا ماژور (عامل آبله) 0
·
باسيلوس آنتراسيس ( عامل سياه زخم) 0
·
يرسينيا پستيس (عامل طاعون) 0
·
كلوستريديوم بوتولينوم (عامل بوتوليسم) 0
·
فرانسيسلا تولارنسيس (عامل تولارمي) 0
·
فيلوويروس ها
ـ تب هموراژيك ابولا
ـ تب هموراژيك ماربورگ
·
آرنا ويروس ها.
ـ لاسا (تب لاسا)
ـ جونين (تب هموراژيك آرژانتيني)
عوامل بيماريزاى گروه " ب"
·
كوكسيلا بورنتي (تب (Q
·
گونه هاي بروسلا (بروسلوز(
·
بورخولدريا مالئي (گلاندرز(
·
ويروس هاي آلفا
ـ آنسفاليت ونزوئلايي
ـ آنسفاليت اسبي شرقي و غربي
·
كلوستريديوم پرفرنژنس
·
آنتروتوكسين B
استافيلوكوك
·
گونه هاي سالمونلا
·
شيگلا ديسانتريه
·
اشريشيا كولي O157:H7
·
ويبريو كلرا
·
كريپتوسپوريديوم پاروم
عوامل بيماريزاى گروه " ج"
·
ويروس نيپا (Nipah)
·
ويروس هاي هانتا
·
ويروس هاي عامل تب هاي هموراژيك منتقله از طريق كنه
·
ويروس هاي مولد آنسفاليت منتقله از طريق كنه
·
ويروس عامل تب زرد
·
مايكوباكتريوم توبركولوزيس مقاوم به چند دارو
الگوي مقالات كتاب
كتاب
حاضر را در دو قسمت عمده تحت عنوان كتاب اول و كتاب دوم ، تنظيم
نموده در تاليف مطالب كتاب اوّل كه شامل اپيدميولوژي باليني و كنترل بيماري هاي
مرتبط با بيوتروريسم است از همان الگويي كه
در تاليف كتاب اپيدميولوژي و كنترل بيماري هاي شايع در
ايران به كار بردهايم و اساس آن را بينش پزشكي جامعه
نگر و بهداشت گرايي، تشكيل مي دهد استفاده نموده و سعي كردهايم به تمام جنبه هاي
بيماري ها از زاويه سطوح سه گانه پيشگيري (اوليه، ثانويه و ثالثيه) بنگريم و حتي تشخيص و درمان به
موقع اين بيماري ها را نوعي اقدام
پيشگيرنده (ثانويه يا ثالثيه) بدانيم و در همة گفتار هاي كتاب اول، از
الگوي واحدي كه ذيلا به آن پرداخته مي شود استفاده نماييم :
الف ـ
مقدمه و معرفي بيماري
1 ـ تعريف و اهميت
بهداشتى
2 ـ عامل يا عوامل اتيولوژيك
ب ـ
اپيدميولوژي توصيفي و وقوع بيماري (OCCURRENCE)
1 ـ دوره نهفتگى
2 ـ سير طبيعى
ـ ميزان موارد بدون علامت (ساب كلينيكال)
ـ ميزان موارد حاد
ـ ميزان موارد مزمن
ـ ذكر اين نكته كه آيا بيماري، خود محدود
شونده است يا خير و در اينصورت ميزان موارد بهبودي خودبخودي
يا سير بعدي بيماري با درمان يا بدون درمان چگونه است
ـ ميزان مرتاليتي و مربيديتي ناشي از
بيماري درمان شده يا درمان نشده
3 ـ انتشار جغرافيائى
ـ وضعيت جهاني و منطقهاي بيماري
ـ وضعيت بيماري در ايران با تاكيد بر
آندميسيته و مطالعات انجام شده
4 ـ روند زمانى
ـ اشاره به پاندمي ها، اپيدمي ها و طغيان
هاي احتمالي و تناوب زماني اين وقايع در طي انتشار طبيعي بيماري
ـ الگوي فصلي بيماري
ـ اشاره به اين موضوع كه آيا در يك حمله بيوتروريستي،
روند طبيعي به قوت خود باقي مي ماند يا خير
5 ـ تاثير سن، جنس و شغل
و موقعيت اجتماعى
ـ تاثير سن بر ميزان بروز و شيوع بيماري و
موارد بدون علامت و با علامت و شديد و خفيف و احتمال مزمن شدن و مرتاليتي و مربيديتي و پيش آگهي بيماري
ـ تاثير جنس بر عوامل مذكور
ـ اشاره به اين موضوع كه آيا در يك حمله
بيوتروريستي، تاثير احتمالي عوامل فوق پابرجا است يا خير
6 ـ تاثير عوامل مساعد
كننده
(علاوه بر تاثير شرايط اقليمي، روند زماني و
سن و جنس، سعي شده است به تاثير عوامل زير نيز توجه شود)
ـ عوامل فرهنگي و عقيدتي
ـ
زمينه هايي نظير ضعف ايمني، ابتلاء به بيماري هاي سركوبگر ايمني، مصرف دارو هاي
مضعف سيستم ايمني 000)
ـ استرس هاي مختلف
ـ فقر و بي خانماني
7 ـ حساسيت و مقاومت در
مقابل بيمارى
ـ مقاومت طبيعي
ـ مصونيت اكتسابي (با
ابتلاء ؟ با واكسيناسيون 000)
8 ـ ميزان حملات ثانويه
9 ـ نحوه انتقال بيمارى
و دوره قابليت سرايت آن
ـ توضيح در مورد راه هاي مختلف انتقال، از
قبيل تماس مستقيم، غيرمستقيم، هوا، ناقل، داخل رحمي (عمودي) 000
ـ در صورتي كه بيماري داراي منابع و مخازن حيواني
يا محيطي است سعي شده است به چرخه حياتي عامل
بيماريزا نيز پرداخته شود
ـ تاكيد بر نحوه انتشار عمدي ميكروارگانيسم
بوسيله بيوتروريست ها اعم از راه استنشاقي، پوستي ـ مخاطي
و امثال آن
ج ـ
پيشگيري و كنترل
در
اين بخش از مقالات با اقتداي به بهداشت گرايي ابن سينا كه هدف طب را
حفظ تندرستي به هنگام سلامت و بازگرداندن آن در زمان بيماري دانسته است و در واقع همان هدف اصلي پزشكي جامعه نگر ، مي باشد به شرح موازين
پيشگيري اوليه، ثانويه و ثالثيه پرداخته و در اين رهگذر، بر اهميت بهداشتي اقدامات
زير تاكيد نمودهايم :
الف ـ پيشگيرى اوليه
(سطح اول) به منظور حفظ سلامتى افراد سالم
1
ـ ارتقاء آگاهي هاي بهداشتي مردم و
مخصوصا افراد در معرض خطر
2
ـ برحسب اينكه بيماري از چه راهي
بيشتر منتقل مي شود ارائه پيشنهاد هاي مناسبي در راستاي قطع زنجيره انتقال
3
ـ پروفيلاكسي، (شامل واكسيناسيون،
ايمونوگلوبولين، پيشگيري دارويي)
ـ اهميت موضوع و ميزان
تاثير هر يك از اقدامات پيشگيرنده
ـ انديكاسيون ها
ـ نحوه تجويز
ـ عوارض و ممنوعيت ها و بطور كلي اشاره به همة عواملي كه منجر
به حفظ سلامتي افراد سالم مي شود
4
ـ ايزولاسيون ها و مراقبت هاي
بهداشتي لازم
5
ـ ضدعفوني و آلودگي زدايي محيط و
وسايل و تجهيزات
ب ـ پيشگيرى ثانويه (سطح دوم) به منظور باز گرداندن سلامتى افراد
بيمار و جلوگيرى از بروز عوارض و در صورت امكان، قطع زنجيره انتقال
ـ تظاهرات باليني بيماري
ـ راه هاي تشخيص بيماري
ـ اشارهاي مجمل، به جديدترين شيوه هاي
درماني
ـ توضيح بيشتر، در مورد درمان هايي كه
هرچند براي خود بيمار، به عنوان پيشگيري ثانويه، مطرح است ولي از
آنجا كه منجر به قطع زنجيره انتقال نيز مي شود براي اطرافيان، به منزله پيشگيري
اوليه، به حساب مي آيد، نظير درمان پنوموني طاعوني، وبا، سل مقاوم و امثال اينها
ج ـ پيشگيرى ثالثيه (سطح
سوم)، به منظور جلوگيرى از پيشرفت عوارض و زمينگير شدن بيماران با مداخله هاى
جراحى، فيزيوتراپى و غيره
د ـ ساير اقدامات كنترلى
اقداماتى كه طى طغيان ها، همه گيرى ها و پاندمى هاى بيمارى
بايد انجام داد
1
ـ در رابطه با تجهيز آزمايشگاه
تشخيصي
2
ـ در رابطه با تجهيز امكانات
بيمارستاني
3
ـ در رابطه با دارو ها، سرم ها و
امكانات درماني ديگر
4
ـ اقداماتي كه به منظور قطع زنجيره
انتقال، لازم است انجام شود
ـ بيماريابي
ـ تامين آب و غذاي سالم و دفع بهداشتي
فاضلاب و امثال اين ها
5
ـ اقداماتي كه به منظور حفظ افراد
سالم، لازم است انجام گيرد
ـ آموزش افراد جامعه از طريق رسانه هاي
گروهي (نكاتي كه بايد به مردم آموخته شود)
ـ شناسايي جمعيت در معرض خطر
ـ اولويت بندي مواد و تجهيزات موجود بر حسب
گروه در معرض خطر
ـ ايمونوپروفيلاكسي و كموپروفيلاكسي
6
ـ مبارزه با مخازن و منابع
ـ واكسيناسيون حيوانات در مورد زئونوزها
ـ استفاده از حشره كش ها و سمپاشي
ـ بررسي مواد غذايي و آب هاي مشكوك و توصيه
به جوشاندن آب هاي مصرفي يا خودداري از مصرف مواد
احتمالا آلوده
ـ درمان دسته جمعي، در صورت لزوم
ـ كنترل همه گيري رعب و وحشت، از طريق
رسانه هاي گروهي
7
ـ نحوه دفن اجساد قربانيان
د ـ
چند نكته:
1
ـ اشارهاي به سوژه هاي پژوهشي و موقعيت
كشورمان در قافله جهاني كنترل بيماري
2
ـ محكوم كردن استفاده از سلاح هاي
بيولوژيك تحت، هر شرايطي
3
ـ تاكيد براين واقعيت كه گاهي
بيوتروريست ها براي اجراي اهداف خود ممكن است از همان راه هاي طبيعي انتقال و
انتشار بيماري ها استفاده كنند.
4
ـ نظر به اينكه در مورد الگوي فوق، در كتاب اپيدميولوژي و كنترل
بيماري هاي شايع در ايران (چاپ 1379) ، كتاب رايانهاي
اپيدميولوژي باليني ويرايش هفتم (سال
1379) و مقاله اپيدميولوژي و كنترل بيماري هاي عفوني در شماره 4 مجله علمي نظام پزشكي (سال 1378) به طور مفصل توضيح دادهايم
در اين مقدمه نيازي به توضيح بيشتر، نمي باشد0
5
ـ بررسي همه گيري يك بيماري عفوني، عبارتست از جمع آوري و ثبت
داده ها و تجزيه و تحليل و تفسير آن ها طي آن همه گيري و ارائه توصيه ها و راه حل
ها و انجام اقدامات مناسبي به منظور كنترل آن بر اساس اصول و ضوابط اپيدميولوژي
باليني0
از آنجا كه در بسياري از همه گيري هاي بيماري هاي عفوني و بويژه همه گيري هاي با
منبع مشترك و اپيدمي هاي عمدي ناشي از بيوتروريسم، ممكن است در ساعات و روز هاي اول
بروز بيماري، همة نيرو ها و امكانات موجود، صرف اقدامات تشخيصي و درماني شود و ترس
و اضطراب موجود، مانع اِعمال صحيح مديريت بحران گردد و در نتيجه، فعاليت هاي علمي
ـ پژوهشي لازم و مبتني بر اصول و شيوه هاي اپيدميولوژي باليني را تحت الشعاع قرار
دهد، لازم است در مقدمه كتاب حاضر به نحوه بررسي و گزارش همه گيري ناشي از بيماري
هاي عفوني نيز اشاره نموده و همواره اصول دوازده گانه زير را مدّ نظر داشته باشيم0
بديهي است كه ترتيب قرار گرفتن اصول مزبور، ممكن است ارتباطي به ترتيب اقدامات
انجام شده نداشته باشد ! چرا كه تقدّم و تاخر اين اقدامات، از يك همه گيري به همه
گيري ديگر و بر حسب موقعيت هاي مختلف، متفاوت مي باشد0
نحوه بررسي و گزارش همه گيري ناشي از بيماري
هاي عفوني
1 ـ آمادگي براي فعاليت در عرصه
2 ـ تاييد وقوع همه گيري
3 ـ اثبات تشخيص بيماري
4 ـ تعريف موارد (Cases)
5 ـ توصيف داده ها در قالب متغير هاي زمان،
مكان و شخص
6 ـ بيان فرضيات
7 ـ ارزيابي فرضيات و آزمون آن ها
8 ـ بازنگري و اصلاح فرضيات
9 ـ كنترل همه گيري
10 ـ جلوگيري از بروز همه گيري رعب و وحشت و در صورت وقوع،
اقدام به كنترل آن
11 ـ خودداري از پنهانكـــاري و اجتناب از عمل نكردن به رسالت
انساني و پژوهشگري در منعكس كردن واقعيت هاي مرتبط با همه گيري و ارائه راه حل هاي
لازم به منظور حفظ و ارتقاء سلامت انسان ها و استفاده از نتايج تحقيق، در راستاي
اهداف صلح آميز0
12 ـ تنظيم و ارائه گزارش همه گيري
الف ـ آمادگى براى فعاليت در عرصه
1 ـ جمع آوري اطلاعات لازم در خصوص بيماري مورد نظر و سندروم
هاي مشابه آن و به روز درآوردن داده ها
2 ـ مهياسازي تجهيزات و مهارت هاي لازم به منظور تشخيص، درمان
و پژوهش
3 ـ تقسيم كار و مسئوليت و تعيين نقش هريك از اعضاء گروه
تحقيقاتي
4 ـ تعيين فرد يا افرادي به عنوان مسئولين اطلاع رساني و
سخنگويي گروه
ب ـ تاييد وقوع همه گيرى
1 ـ با مقايسه موارد فعلي و قبلي بيماري
2 ـ با بهرهگيري از اطلاعات موجود در مركز مديريت بيماري ها
3 ـ با استفاده از اطلاعات ثبت شده محلي و تجربيات پزشكان،
آزمايشگاه ها، آمار مرگ و مير، وضعيت نسخه ها و امثال اينها
4 ـ در نظر گرفتن احتمال واقعي نبودن تعداد موارد و واقعي
نبودن همه گيري
5 ـ در نظر گرفتن احتمال خطاهاي آزمايشگاه
ج ـ اثبات تشخيص بيمارى
1 ـ با بهرهگيري از تجربيات باليني
2 ـ با استفاده از تجربيات و امكانات ميكروبيولوژي، سرولوژي،
بيوتكنولوژي، تصوير برداري و 000
د ـ تعريف موارد (Cases)
1 ـ تعريف مورد قطعي (Confirmed) بر اساس يافته هاي باليني و آزمايشگاهي و داده هاي پاراكلينيكيِ
قطعي نظير كشت نمونه هاي مناسب
2 ـ تعريف مورد مظنون (Suspected) بر اساس داده هاي باليني و پاراكلينيكيِ غير اختصاصي نظير بسياري
از تست هاي سرولوژيك
3 ـ تعريف مورد محتمل (Probable) بر اساس يافته هاي باليني
لازم به يادآوري است كه واژه هاي فوق،
براي تعريف موارد بسياري از بيماري هاي عفوني، تعريف شده است و لذا به منظور جامع
شدن مطالعه و قابليت مقايسه آن با ساير مطالعات مشابه، لازم است تعريف موارد
بيماري، فاصله زيادي با تعاريف موجود نداشته باشد.
هـ ـ توصيف داده ها در قالب متغير هاى زمان، مكان و شخص
1 ـ تهيه و تنظيم چك ليست هاي مناسب بر اساس متغير هاي مورد
نظر
2 ـ بهرهگيري از نظرات ساير اعضاء گروه تحقيقاتي به منظور رفع
ايرادات احتمالي پرسشنامه ها و چك ليست ها قبل از تكثير نهايي
3 ـ در رابطه با متغير هاي “زمان” و “مكان” لازم است به همه گيري هاي مشابه در
طي سال هاي گذشته در همان مقطع زماني يا زمان هاي ديگر، شرايط اقليمي، وضعيت
اقتصادي ـ اجتماعي و شغلي مرتبط، توجه شود
4 ـ در ارتباط با متغير ”شخص” بايد به عواملي نظير سن، جنس، شغل، نژاد، مذهب، وضعيت تاهل،
كيفيت زندگي، سابقه مصرف دارو 000 و ثبت دقيق نشاني بيماران، توجه نماييم
5 ـ لازم است در همة مراحل فوق از ويژگي هاي اپيدميولوژي
توصيفي، استفاده نموده منحني همه گيري را به دقت رسم كنيم
6 ـ بايد سعي كنيم وضعيت بيماري در مرحله قبل از وقوع همه گيري
را نيز در منحني مربوطه منعكس كنيم
7 ـ لازم است با بهرهگيري از تفسير منحني همه گيري، عواملي
نظير الگوي همه گيري، مدت زمان تماس، حداقل و حداكثر دوره كمون، محاسبه و ثبت گردد
8 ـ توجه به اينكه در زمان انجام مطالعه در چه مرحلهاي از
مراحل سير همه گيري هستيم از اهميت والايي برخوردار است و لذا بايستي به آن توجه
شود
9 ـ لازم است علاوه بر منحني همه گيري به ترسيم نقشه جغرافيايي
انتشار بيماري نيز اقدام كنيم
و ـ بيان فرضيات
1 ـ در مورد منبع، مخزن، راه هاي انتقال و 000
2 ـ در مورد زمينه هاي بروز بيماري
3 ـ در مورد طبيعي بودن يا ماهيت بيوتروريستي منشاء همه گيري
ز ـ ارزيابى فرضيات و آزمون آن ها
1 ـ مقايسه فرضيات با واقعيت هاي موجود و اطلاعات به دست آمده
و توجه به اين موضوع كه در موارد قطعي بودن علت بيماري و ساير متغير ها معمولا
نيازي به آزمون فرضيات مربوطه نمي باشد
2 ـ بهرهگيري از ويژگي هاي اپيدميولوژي تحليلي به منظور
شناسايي علت بيماري و ارتباط بين تماس هاي مختلف و بروز بيماري كه در اينصورت بر
حسب وضعيت جامعه مورد مطالعه و ماهيت همه گيري، مي توان از مطالعات همگروهي (Cohort)
يا مورد ـ
شاهدي، استفاده كرد
3 ـ محاسبه ميزان حمله با بهرهگيري از اطلاعات به دست آمده در
مطالعه همگروهي
ح ـ بازنگرى و اصلاح فرضيات
معمولا
زماني نياز به اصلاح فرضيات است كه در مرحله قبل موفق به اثبات آن ها نشده باشيم
ط ـ كنترل همه گيرى
1 ـ با مبارزه با منابع و مخازن
2 ـ با قطع زنجيره انتقال
3 ـ با حفظ افراد سالم
4 ـ با توجه كامل به موازين پيشگيري اوليه، ثانويه و ثالثيه
ى ـ جلوگيرى از بروز همه گيرى رعب و وحشت و در صورت وقوع، اقدام به
كنترل آن
ك ـ خوددارى از پنهانكارى و اجتناب از عمل نكردن به رسالت انسانى و
پژوهشگرى در منعكس كردن واقعيت هاى مرتبط با همه گيرى و ارائه راه حل هاى لازم به
منظور حفظ و ارتقاء سلامت انسان ها و استفاده از نتايج تحقيق، در راستاى اهداف صلح
آميز0
ل ـ تنظيم و ارائه گزارش همه گيرى
|
|
|
صحنه دلخراشي از تروريسم دولتي در حلبچه
(قربانيان كموتروريسم) |
|
|